Prusias ad Hypium Antik Kenti Kazı Çalışmaları Tamamlanma Aşamasında
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izni ve Düzce Belediyesi’nin desteğiyle, Konuralp Müze Müdürlüğü tarafından Prusias ad Hypium Antik Kenti’nde yaklaşık beş yıldır yürütülen kazı çalışmalarının %95’i başarıyla tamamlandı. Bu antik kent, Konuralp Mahallesi sınırları içerisinde yer almakta olup, önemli arkeolojik bulguların gün yüzüne çıkarılmasına olanak tanımıştır.
Antik kentin farklı dönemlerde meydana gelen şiddetli depremler sonucu ciddi hasarlar aldığı gözlemlenirken, özellikle tiyatro bölümünün büyük ölçüde sağlam kaldığı belirlenmiştir. Gelecek yıl restorasyon çalışmalarına başlanması planlanan Prusias ad Hypium Antik Kenti’nde, 10 bin seyirci kapasiteli tiyatronun turizme kazandırılması hedefleniyor.
Bilimsel Danışman Prof. Dr. Musa Kadıoğlu’ndan Açıklamalar
Prusias ad Hypium Antik Tiyatro kazısı bilimsel danışmanı ve Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Musa Kadıoğlu, kazı çalışmalarının tiyatro bölümünde son aşamaya geldiğini ifade etti. Kaldırma çalışmalarının tapınağın güney bölgesinde sürdüğünü belirten Kadıoğlu, “Kısa süre içinde o bölgede de restorasyon projesinin başlayacağını düşünüyoruz.” dedi.
Kazı çalışmalarında, tapınak üstünde yeni yapılar keşfedildiğini ve bu yapılar kaldırıldığında kazı çalışmalarının sona ereceğini vurguladı. “Restorasyon projeleri tamamlandığında ve kuruldan geçtiğinde, bu alan daha gezilebilir ve daha anlaşılabilir hale gelecek” diye ekledi.
Antik kentte beş yıldır aralıksız süren kazı çalışmalarının büyük oranda tamamlandığını belirten Kadıoğlu, “Çalışmalarımız bu yıl sonunda tamamlanacak ve 2025 yılında restorasyon çalışmalarına başlayabileceğiz.” şeklinde konuştu. Kadıoğlu, buranın yalnızca Batı Karadeniz’in değil, tüm Karadeniz Bölgesi’ndeki en iyi korunmuş tiyatro olduğunu da vurguladı. “Trabzon’dan İstanbul’a kadar bu bölgedeki en iyi korunmuş tiyatro yapısıyla karşı karşıyayız. Son yıllarda elde edilen bulgular ve heykeltıraşlık eserler, yapının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.” dedi.
Antik Kentteki Önemli Bulgular
Kazılarda bugüne kadar 2 bin yıllık geçmişe sahip olduğu değerlendirilen, Yunan mitolojisinde “gözlerine bakanı taşa çeviren, yılan saçlı dişi canavar” olarak bilinen Medusa heykel başı, mask (yüz kalıbı) heykelleri, grotesk figürler ve tonoz (tavan örtüsü) gibi önemli eserler gün yüzüne çıkarıldı.
Sahne bölümünün ortalarında gerçekleştirilen çalışmalarda, Yunan mitolojisindeki tanrı Apollon ile zafer tanrıçası ve avcı Akteon’un kabartma heykellerine de rastlandı. Tiyatro yapısının büyük bölümü açığa çıkarılırken, geçen yılın son döneminde “Dionysos Kült Mekanı”nı yansıtan aslanlı mozaik ve Büyük İskender’e ait heykel başının bulunması arkeologların heyecanını artırdı.
Kazılar, Doğu Roma döneminde tiyatronun kullanımı dışında başka amaçlarla da kullanıldığını, özellikle Osmanlı döneminde yerleşim alanı olarak değerlendirildiğini göstermektedir. Büyük ölçüde sağlam bir şekilde ortaya çıkarılan bu tiyatro, Doğu Marmara ve Batı Karadeniz bölgeleri kesimini kapsayan “Bitinya bölgesi”nin yanı sıra Anadolu’nun da en iyi korunmuş tiyatrolarından biri olma özelliğini taşımaktadır.
Kazılarda en son, antik tiyatronun sahne binasını yaptıran M. Iulius Proklos’a ait olduğu değerlendirilen 1800 yıllık bir büst bulunmuştur.
