İsviçre Federal Konseyi, Orta Doğu’da tırmanan gerilimle bağlantılı olarak ABD’den gelen uçuş taleplerini, ülkenin temel taşı olan “tarafsızlık yasası” çerçevesinde değerlendirerek tarihi bir karara imza attı. Yapılan açıklamada, ABD’nin askeri uçakları için çeşitli üstlere yönelik uçuş taleplerinin, çatışmanın taraflarıyla olan ilişkiler göz önünde bulundurularak titizlikle incelendiği belirtildi. Bu bağlamda, ABD’nin 2 keşif uçağı için yaptığı uçuş talebi “tarafsızlık hukuku” gerekçe gösterilerek reddedilirken, nakliye uçakları tarafından yapılacak 2 uçuş talebi onaylandı.
Hukuki Dayanak ve Değerlendirme Süreci
İsviçre Federal Sivil Havacılık Dairesi (FOCA) tarafından yürütülen inceleme süreci; Hava Egemenliğinin Korunması Yönetmeliği’ne dayanarak, Dışişleri, Savunma ve Ekonomi Bakanlıkları ile istişare halinde gerçekleştirildi. Federal Konsey, çatışmaya taraf olan ülkelerin askeri amaçlı uçuşlarının tarafsızlık yasasına aykırı olduğunu vurgulayarak, bu noktada keskin bir duruş sergiledi.
Yasaya göre, çatışmayla doğrudan bağlantılı olan askeri uçuşlar yasaklanırken; yaralıların taşınması, tıbbi tahliye ve insani yardımları içeren insani/tıbbi geçişler ile çatışmayla hiçbir ilgisi bulunmayan rutin uçuşlara izin veriliyor. 15 Mart tarihinde reddedilen keşif uçuşu talebinin yanı sıra, 17 Mart’taki bakım süreçlerine yönelik uçuş onayları verilmiş olup, lojistik amaçlı nakliye uçuşları için de olumlu karar alınmıştır.
Gelecek İçin Yeni Kriterler Belirlendi
İsviçre Federal Konseyi, gelecekteki olası başvurular için şeffaf bir değerlendirme skalası oluşturdu. Buna göre;
-
Onay Kriteri: Çatışmayla açıkça ilgisi bulunmayan ve normal operasyon sınırları içindeki uçuşlar.
-
Red Kriteri: Amacı belirlenemeyen, normal operasyonların ötesine geçen veya çatışmaya askeri destek teşkil eden uçuşlar.
-
İnsani İstisna: Yaralıların taşınması dahil her türlü insani ve tıbbi amaçlı uçuş başvurusu onaylanmaya devam edecek.
ABD’nin önceden tanımlanmış devlet uçakları için uygulanan yıllık izin sisteminin devam edeceği ancak İsrail-İran-ABD üçgenindeki çatışmada askeri destek anlamına gelebilecek devlet uçuşlarının bu kapsamın dışında tutulacağı açıklandı. Bu listede yer almayan her türlü askeri veya devlet uçağı için ise FOCA’dan bireysel ve özel izin alınması zorunlu kılındı. İsviçre, bu kararlarla siyasi açıdan hassas durumlarda hukuk çerçevesini koruma konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koymuş oldu.
