Havacılık meraklılarının heyecanla beklediği süpersonik yolculuklar provasında şanssız bir duraksama döngüsü. NASA’nın ses aralığında uçuşlarda devrim yaratması hedeflenen X-59 jeti, geçen cuma günü gerçekleştirilen ikinci test uçuşunda teknik bir engellemeyle karşılaştı.
Gökyüzüyle yeniden buluşan bu özel kalkış, kalkıştan sadece dokuz dakika sonra kokpitte yanan bir uyarı lambası nedeniyle pistte erken dönmek zorunda kaldığı açıklandı. NASA’nın Armstrong Uçuş Araştırma Merkezi proje müdürü Cathy Bahm, uçuş kısa sürse de değerli verileri topladıklarını belirterek ekibin moralinin yüksek olduğunu dile getirdi.
Sivil süpersonik uçuşlar, yani ses uygulamalarının daha hızlı seyahatleri, 1973’ten bu yana ABD üzerinde yasaklı durumda bulunuyor. Bu yasağın temel nedeni, ses duvarının aşıldığında ortaya çıkması ve yerleşim yerlerinde büyük hızlara yol açan şiddetli “ses patlamaları” olarak biliniyor. NASA, Lockheed Martin ile ortaklaşa geliştirilen X-59 ile bu durumu değiştirme amacında. “Quesst” adı verilen görev kapsamında üretilen bu uçak, ses aralığı boyunca çok büyük patlamalar yerine sadece hafif bir “tıkırtı” sesi çıkaracak şekilde tasarlandı. Eğer bu teknoloji başarıya ulaşırsa, kıtalar arası yolculuklar yarı yarıya inebilir.
Test süreci ve hedefleri son durum
X-59’un yaklaşık 30 metre uzunluğundaki gövdesi ilk kez 29 Ekim 2025’te havalandırılmış ve 67 dakika süren o deneme tam anlamıyla planlandığı gibi sonuçlanmıştı. İlk uçuşta uçak, 3 bin 600 metre irtifaya ve hızla 370 kilometre hıza ulaşarak rüştünü kanıtladı. Cuma günü yapılan ikinci testte sınırlar biraz daha zorlanması hedefleniyordu. Pilot Jim Less’in uçağının 6 bin metre yüksekliğe ulaşması her zaman 418 kilometre hıza ulaşması bekleniyordu; Ancak havalandıktan kısa bir süre sonra belirtilen teknik uyarı bu planların sekteye uğramasına neden oldu.
Pilot Daha az, öğle saatlerinde başlayan kalkışın aslında sorunsuz bir şekilde değiştiğini, tam ilk test aşaması hazırlanırken gelen uyarının ardından üsse dönmeme kararı aldıklarını anlattı. Dokuz özellikleri bu kısa macera, ayrıntıların ardından “önce güvenlik” bölümünün eklenmesi bir kez daha hatırlattı.
