
Uçaklar uzun mesafeleri nispeten uygun maliyetlerle kat etse de şehirlerin üzerinde alçak irtifada gezinmek hâlâ günlük hayatta yaygın bir tercih değildir. Bunun önde gelen sebeplerinden biri, bu düzlemelerin çoğunlukla bir lüks aracı olarak görülen helikopterlere has bir alan olmasıdır. Helikopterler arama-kurtarma, ambulans ve güvenlik gibi kritik görevlerde öneme sahip olsa da, keyfi amaçlı kullanımda erişilebilirlik ve maliyet sorunlarıyla karşı karşıya kalır.
Hava gemileri ise daha sade bir mekanizmaya sahip olarak hem başlangıç yatırımında hem de sürekli yakıt giderlerinde belirgin avantajlar sunar. Kalkış için gerekli olan itme kuvvetinin büyük bölümü helyum gazı ile sağlanır. Bu hafif gaz, hava gemisinin havada kalmasını sağlar; motorlar ise ileri yönlendirme ve hareket için devreye girer. Geleneksel hava gemilerinden farklı olarak yönlendirilebilirlikleri ve benzinle çalışan motorları onları daha esnek kılar. Kalkış ve inişte motorlar dik konuma getirilebilir, bu sayede rüzgâr etkisi minimize edilir ve manevra kabiliyeti artar.
Yaklaşık 50 metre uzunluğa ve 12 metre yüksekliğe sahip olan bu hava gemileri, tek kapsüllü ve sert bir iskelete sahip olmadan 1 pilot ve 9 yolcu taşıyabilir. İçten yanmalı motorlu versiyonlar saatte 100 km hıza ulaşırken; menzil yaklaşık 700 km seviyesinde seyrediyor. Yolcu kabini geniş pencerelerle donatılmış olan bu araçlar, özellikle şehir turizmi ve doğa gezileri için düşünülmüştür. İstanbul Boğazı ve tarihi yarımada gibi alanlarda turistik kullanım için uygun olan bu model, helikopterlere kıyasla yaklaşık %30 daha düşük bir maliyetle sunulur ve yaklaşık 150 metre çapında düz bir alanda iniş yapabilir.
Benzinli versiyonlar, benzin tüketimini saatte 15-50 litre aralığında tutarak, benzinli helikopterlerin yaklaşık 10 kat daha düşük işletme maliyeti sağlar. Avrupa’da kişi başı biletler 500 avro civarında iken Çin’de 140-250 dolar aralığında düşüşler gözlemlenmiştir. Alman Zeppelin NT’nin yaklaşık 20 milyon avroluk fiyatına karşılık Çinli AVIC firmasının AS700 modeli, 3,5 milyon avro seviyesinde sunulması ve düşük işletme maliyetleriyle dikkat çekmiştir. Çinli üretici şu anda biri benzinli, diğeri elektrikli olmak üzere iki farklı versiyon geliştirmektedir. Elektrikli model, pil ağırlığı ve mevcut teknolojik sınırlamalar nedeniyle sınırlı bir kullanım alanına sahiptir ve ticari kullanıma henüz sunulmamıştır. Gözlem ve reklam amaçlı görevler ile sessizliğin öne çıktığı alanlarda bu versiyonlar değerlendiriliyor.
AS700 projesi, ticari üretime ve aktif kullanıma girildiğinde yaklaşık 4 tonluk bir taşıma kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlanmıştır; ilerleyen dönemde 10 ton, 60 ton ve hatta 100 ton kapasiteli kargo modellerinin geliştirilmesi planlanmaktadır. Dağlık bölgelerde ağır makine parçalarının ve rüzgâr türbin kanatlarının tek parça olarak taşınması gibi zorluklar için bu çözümler büyük kolaylık sağlayabilir. Şehirler ve doğal alanlar üzerinde turistik amaçlarla kullanılmasının planlandığı hava gemileri, İstanbul, Kapadokya ve Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında helikopterlere alternatif bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Örneğin İstanbul Havalimanı’nda yolcuların aktarma sırasında bu deneyimi yaşaması hem turistik hem de ticari açıdan ilgi çekici olabilir.
