Çocukluk çağı döneminde sıkça rastlanan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bireylerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir durumdur. Erken tanı ve müdahale, bu bozukluğun yönetilmesinde oldukça önemlidir. İyi bir tedavi planı, hem bireyin hem de ailesinin hayatını kolaylaştırabilir. DEHB belirtilerinin, çoğu zaman, ilgisizlik veya yaramazlık olarak yanlış anlaşılması, bu durumun ciddiyetini göz ardı ettiriyor. Ancak uzmanlar, DEHB’nin beyindeki dikkat ve öz denetim mekanizmalarındaki farklılıkların bir yansıması olduğunu vurguluyor. Dr. Günet Eroğlu, bu alandaki kanıtlanmış yenilikçi yöntemlerle ilgili önemli bilgiler veriyor.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?
DEHB, bireylerin dikkat, odaklanma ve öz denetim becerilerini etkileyen bir nöro gelişimsel bozukluktur. Türkiye’de çocukluk döneminde görülen DEHB oranı, Sağlık Bakanlığı verilerine göre %5-7 arasındadır. Özellikle erkek çocuklarda kız çocuklarına kıyasla 2-3 kat daha fazla tanı konulmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nde, yaklaşık 6 milyon çocuğun DEHB’den etkilendiği ve bu durumun dünya genelinde önemli bir artış gösterdiği gözlemlenmektedir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Belirtileri
DEHB’nin en yaygın belirtileri arasında dikkat dağınıklığı, impulsif davranışlar ve hareketsizlik yer almaktadır. Çocuğun dersi dinlerken birkaç dakika içinde dikkatinin dağılması, ödev yapma konusunda tekrar hatırlatmalara ihtiyaç duyması ve sırada duramayıp yer değiştirmesi bu belirtilerdendir. Bu durumlar ebeveynler tarafından çoğu zaman yanlış değerlendirilir, ancak gerçekte bunlar, beyindeki nörolojik farklılıklardan kaynaklanır.
Beyin Antrenmanı Nasıl Yapılıyor?
Dr. Günet Eroğlu, DEHB’yi yönetmenin yollarını araştırırken, beyin antrenmanının ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır. Nöro geribildirim gibi yöntemler, bireyin kendi beyin dalgalarını gerçek zamanlı olarak gözlemleyip, öz-düzenleme öğrenmesine yardımcı olur. Bu süreç, adeta bir beyin antrenmanı gibidir.
| Uygulanan Yöntem | Açıklama | Faydası |
|---|---|---|
| Nöro geribildirim | İzlenen medya içeriğine bağlı olarak beyin sinyallerinin yorumlanması | Dikkatini artırma ve odaklanmayı iyileştirme |
| Davranış terapileri | Davranışsal değişiklikler için stratejilerin uygulanması | Davranışları kontrol altında tutma |
| İlaç tedavisi | Beynin kimyasal dengesini düzenlenmesine yönelik ilaçlar | Semptomlarda azalma ve işlevsellikte artış |
DEHB Yönetiminde Aile Desteği
Aileler, DEHB’li bir çocuğa destek olmanın önemli bir parçasıdır. Bu destek, çocuğun eğitim süreçlerine ve sosyal becerilerine olumlu yansımalar yapabilir. Aile üyeleri, duygusal destek sunarak ve eğitici kaynaklardan yararlanarak çocuğun gelişimine katkı sağlayabilir. Ayrıca, aile içindeki iletişim ve anlayış düzeyi, DEHB’nin yönetiminde kritik bir rol oynar.
Yenilikçi Yöntemler ve Gelişmeler
Son yıllarda, DEHB yönetiminde kullanılan yöntemler daha geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Beyin dalgalarını takip eden nöro geribildirim ve diğer teknolojik gelişmeler, kişiye özel antrenman programları sunmaktadır. Bu tür yenilikçi yaklaşımlar, DEHB belirtilerinin yönetilmesine yardımcı olabilir. Dr. Günet Eroğlu, “Bu yöntemler, bireye adeta bir beyin antrenmanı yaptırarak, dikkati sürdürme ve öz-düzenlemeyi öğrenmesini sağlar,” diyor.
Sonuç Olarak
DEHB, bireylerin yaşam standardını etkileyen karmaşık bir durumdur. Ancak erken tanı ve doğru yöntemler ile yönetilebilir. Eğitim, aile desteği ve yenilikçi tedavi yaklaşımları, DEHB ile başa çıkmada önemli birer araçtır. Bireylerin ihtiyaçlarına özgü çözümler, DEHB’nin etkilerini minimuma indirmeye yardımcı olabilir.
