Lipödem hastalığı, bacakların yanı sıra kollar ve kalçalar üzerinde de etkili olan, ağrılı yağ birikimlerini ifade eder. Ancak lipödemin sorunları yalnızca yağ birikimiyle sınırlı değildir; dizler başta olmak üzere eklem problemleri sıkça görülmektedir. Lipödem ile mücadele eden bireylerde diz ağrısı, hareket kısıtlılığı ve eklem dejenerasyonu riski belirgin bir şekilde artmaktadır. Bu nedenle, lipödem tanısı ve tedavisinde gecikme ciddi sonuçlar doğurabilir; hastalığın ilerlemesi, geri dönüşü olmayan aşamalara taşınmasına yol açabilir.
MEKANİK YÜK VE EKLEM HASARI
Lipödem hastalarında bacaklarda simetrik yağ birikimi, hassasiyet ve ödem ile birlikte diz eklemlerine binen mekanik yük artmaktadır. Lipödemli bireylerin dizlerinde sıkça X leşme ve içe dönme görülebilir. Bu durumu etkileyen önemli bir faktör, diz içi yağlanmadır. Zamanla, ayak tabanı kemerinde çökme meydana gelir ve yürüyüş mekaniği değişir. Lipödem durumunda anabolik direnç oluşur, bu da kas güçlendirmeyi zorlaştırır. Özellikle kuadriseps ve kalça abdüktörlerinde kas zayıflığı sık karşılaşılan bir sorundur. Eklemde yanlış hizalanma sonucunda kondromalazi (diz kıkırdağında yumuşama) ilerledikçe, eklem kapsülünde sinovit (zar iltihabı) gelişimi mümkündür. Lipödem diz ağrısı, hem yağ dokusu iltihabından hem de eklem kapsülündeki sorunlar nedeniyle ortaya çıkar. Geç tanı konulan hastalarda diz sorunları daha sık ve ağır seyir izler. Bu nedenle erken tanı, uygun egzersiz programları, manuel lenf drenajı, kompresyon tedavileri ve kilo yönetimi diz sağlığını korumada kritik bir öneme sahiptir.
KISIR DÖNGÜYE DİKKAT
Diz ağrısı nedeniyle fiziksel aktiviteden kaçınan lipödem hastalarında, hareketsizliğe bağlı kas zayıflığı ve kilo artışı sorunu daha da derinleşebilir. Bu kısır döngü, hem lipödemin ilerlemesine hem de diz problemlerinin kalıcı hale gelmesine neden olabilir. Farkındalık yaratmak, yaşam kurtarır; lipödemin erken dönemde tanınması ve diz ağrısının “normal” kabul edilmemesi gerekir. Toplumda farkındalığın artırılması, hastalığın ilerlemesini yavaşlatacak ve uzun vadeli eklem sorunlarının önüne geçecektir.
TEDAVİ YAKLAŞIMI: İNCELT, ŞEKİLLENDİR, TAMİR ET
Diz çevresindeki yağların alınması, dizin doğru hizalanmasına büyük katkılar sağlar ve diz eklem fonksiyonlarını rahatlatır. Kök hücreler, uygulandıkları yerde yeni kıkırdak üretebilir ve eklem iltihabını durdurup eklemdeki kan akışını iyileştirir. Bu sayede eklem kayganlığı artar ve eklem fonksiyonları gelişir. Bu iki tedavi yöntemine ek olarak, doğru kasları güçlendirmek de önemli bir basamaktır.
MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM
Lipödem ile ilgili diz sorunlarının yönetiminde, plastik cerrahi ile birlikte diğer tıbbi disiplinlerin de iş birliği gerekir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon, ortopedi gibi alanlarda da iş birliği yapılmalıdır. Ancak, lipödem tedavi edilmeden diz ile ilgili yapılan işlemler genellikle başarılı olamaz ya da nüks eder. Bacak estetiği ve lipödem tedavisi sonrasında kök hücre uygulamaları, kişiye özel egzersiz programları ve doğru tedavi yaklaşımları ile diz ağrılarının azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması mümkün hale gelir.
